Op weg naar kerstmis 

Jaren tachtig

We tekenen midden jaren tachtig van de vorige eeuw. Ik, Bjarne Gosse en een vriend, de jonge filosoof Gerard Vroeg, gekleed in tweedehandse kleren, zijn samen op weg naar de binnenstad om ons voor te bereiden op de donkere dagen voor het kerstfeest en de donkere nachten voor het nieuwe jaar.
We trekken al een tijdje met elkaar op sinds ik weer in Amsterdam woon. Hij heeft me meegenomen naar een tent waar travestieten optreden. Een niet van een echte te onderscheiden zangeres treedt op als Barbra Streisand. Ze zingt “I am a woman in love” maar de stem lijkt in de verste verte niet op die van Barbra Streisand. Het uiterlijk wel. Een pruik, goed gekozen make up. Gerard vindt het schitterend en ik geniet met hem mee. De nummer 1 hit van Barbra Streisand uit 1980 is inmiddels een klassieker in de Amsterdamse travestieten – clubhuizen.
Het is nu wel duidelijk dat Gerard Vroeg in een oogje op me heeft. De gesprekken gaan al lang niet meer over popmuziek, de formule 1 races en lelijke vrouwen, maar over metafysica en filosofie. Hij blijkt niet vies van enige projectie.
Het is niet ver van de kroeg dat bed in zijn huis. Als ik zijn huisgenoot ben, heeft hij alles voor mij over. We blijven tot laat in de nacht aan de praat voordat hij zijn toverdoos tevoorschijn haalt. Ik pruttel als een kleine benzinemotor, die buitenboord aan de sloep hangt. Het lukt hem toch om de liefde te betoveren. Later zal blijken dat mijn dankbaarheid eeuwigheid kent.

Wat heb je in de kast gevonden? De oude boeken van drie overleden dichters. Twee paar winterhandschoenen voor als de witte sneeuw gaat

vallen. Een nooit voltooide brief aan mijn voormalige minnares en hospita Emma Petronella.
Zeven levensvragen die ik mij oude moeder nooit durfde te stellen. Een egodriehoek met krassen op de voorkant. Een dagboekje over de volkstuin, met aantekeningen over de groeifases van het gewas.
Een kleine anekdote over de bemesting van de voortuin, en een krant waar de hond in heeft gebeten.
De verhalen van de buurvrouw, die ik opvang door de telefoon. Het dreunende geluid van de stereo van de buurman.
Een muts voor als de kerstman weer in het land komt voor een onbevangen Elfstedentocht.
Een tennisracket voor als de dooi invalt. Er is nog zoveel in de kast te vinden. Een brief van Emma Petronella, van enkele weken geleden.

Het is een ontroerende brief, over het bezoek aan haar zus in Amerika. In de enveloppe zit ook een cassettetape met de muziek van Karen Dalton. Ik leg de brief en de tape in de kast waar ook de andere spullen liggen uit het archief van Emma Petronella.
Ik heb nog een kater van de lange gesprekken met Gerard Vroeg, in de nacht en van de drank die we daarbij hebben gedronken. Het afscheid is bijna zakelijk geweest. Gerard heeft weer een nieuwe baan als ober. Ik besluit een weekend in Utrecht te gaan logeren bij Berend.
Onderweg in de trein zie ik ganzen boven de winterse weilanden. Berend heeft me dit jaar niet uitgenodigd voor de kerst. Hij gaat na dit weekend op wintersportvakantie. Hij heeft een oom die in de bergen woont. Daar gaat hij ieder jaar naar toe.

Als ik weer terug ben in Amsterdam zie ik dat mijn antwoordapparaat is ingesproken. Het is de stem van Emma Petronella. Ze is weer terug in Nederland. Er is een tentoonstelling in Laren, een overzichtstentoonstelling met het werk van een befaamde kunstenaar, waar ze graag naar toe wilt. Of ik zin heb om mee te gaan. Ze heeft de kaartjes al gekocht. Ik besluit haar niet terug te bellen en zet de televisie aan. Op de televisie zie ik identieke beelden van de ganzen die ik vanuit de trein heb gezien.
Alleen de context is heel anders. Het is de inleiding van een programma dat gaat over de bereiding van het kerstdiner.
Er staat nog een bericht op het antwoordapparaat. Het is de stem van Gerard Vroeg.
Er is een feest in de stad met dansende mensen. En hij heeft een fles whisky cadeau gekregen van zijn werkgever als dank voor zijn inzet.

Jaren negentig

We schilderen midden jaren negentig van de vorige eeuw. De roodharige Ella Fiona en ik hebben een relatie. We zijn bezig om ons voor te bereiden op de donkere dagen voor het kerstfeest en de donkere nachten voor het nieuwe jaar.

Het is mistig in de straten van Amsterdam. Waterkoude zorgt voor beslagen brillenglazen. In de avond maakt Ella vegetarische erwtensoep. Een recept van haar grootmoeder, die niet meer op deze aarde is. We luisteren naar de muziek van Otis Redding.

Ik krijg een kerstkaart van mijn moeder, gemaakt door een mondschilder uit Japan. Ik vind het knap gemaakt. Ook Emma Petronella heeft een kerstkaart gestuurd. Ella Fiona krijgt een kerstkaart van haar grootmoeder in een enveloppe met daarin ook een boekenbon.

Ik woon in de Amsterdamse buurt “de Baarsjes”. We vieren kerstmis dit jaar in mijn woning.
Ella Fiona heeft kerstlampjes gekocht bij de Blokker, een winkel waar ook waxinelichtjes worden verkocht. Ik heb vier waxinelichthouders gekocht van donkerrood doorzichtig glas.


Ik heb al jaren niets meer van Gerard Vroeg gehoord, maar nu ligt er een uitvoerige brief voor mij op mijn bureau. Hij heeft een filosofisch proefschrift geschreven en vraagt mij om mijn mening. Ik lees het proefschrift een aantal keren door, maar ik kan er niets mee. Ik stuur hem een kaart met de afbeelding van een dronken zeeman en ik wens hem fijne kerstdagen.

Kees Broodakker laat me weten dat hij een nieuwe vriend heeft. Ik ben gelukkig voor hem.
Ella heeft een kort lontje, maar ze zorgt wel op tijd voor de braadslee die net in de kleine over past met het braadstuk erin.

Ik ben bezig met een nieuwe serie portretten, voor een kleine tentoonstelling in de Jordaan. Verstilde gezichten die twijfelen of het zinvol is om te bestaan. Ik krijg er wel leuke reacties op, maar ze zijn te duur om te verkopen.

Ella Fiona heeft een kerststol van de Hema op de kop getikt. We genieten bij de koffie al een beetje van de sfeer. In de middag schrijf ik verder aan mijn verhaal over een socioloog die in de stad Utrecht woont. Ik doe drie kwartier over het beschrijven van zijn pantoffels.

Gerard Vroeg is uit mijn leven verdwenen. 

In de tuin, een binnenplaats links beneden hangt al drie weken dezelfde was in de druilerige regen te verslijten. Af en toe komt er geschreeuw uit de woning. En zet ze een zak met vuilnis op de binnenplaats bij de andere verzameling zakken. Ze is waarschijnlijk weer in de war, mijn buurvrouw van beneden. Het maakt een desolate indruk. Ik probeer haar te mijden wanneer ik op het balkon sta.

De stadsjungle levert sombere gezichten op. Argeloze verbazing, terwijl de vergankelijkheid verder woekert. Welzijn steeds minder afgebakend. Welvaart zorgt voor jaloezie.

De vegetarische snert vraagt om herhaling. Grootmoeder van Berend vertelt een verhaal over de tijger op de plantage, door de telefoon. Ze is weer erg spraakzaam vandaag.

December 2005

 Het is de kersttijd van het jaar 2005. Ik woon in de Amsterdamse buurt “de Baarsjes”.
De nieuwe eeuw is al een tijdje opgang gekomen. De aanslagen in Amerika, de moord op een populaire politicus. Het behoort inmiddels tot de nieuwe geschiedenis, die van de nieuwe eeuw.

Ik ben niet langer lid van een kunstenaarsvereniging. Er wordt te veel aan mij gevraagd aan indrukken op doen. Het is mooi geweest toen het nog te overzien was, maar wat er is gebeurd valt niet meer te veranderen.

De relatie met Ella Fiona is al jaren geen liefdesrelatie meer, maar een vriendschapsrelatie.
Ze komt tweede kerstdag hier eten, en vanavond om het kerstdiner te bespreken.

Gisteren heb ik een hoes gekocht voor het dekbed waaronder ik slaap. De nieuwe hoes van het dekbed heeft een print van Griekse afbeeldingen, fragmenten van marmeren beelden, tempels en een creatief patroon in vriendelijke pastel tinten. In de nacht val ik in slaap en droom ik dat ik op een wolk woon. We verplaatsen ons langzaam over het landschap.

Er hangt een lage mist over mijn droom. Het belooft weer een onvergetelijke kerst te worden. Ella Fiona houdt de touwtjes strak. In de middag ga ik naar de kringloopwinkel. Een dubbel-cd met bluesmuziek schaf ik daar aan.

De bietensoep mag zich verheugen op een bodempje van cider en kerstkoekjes. De liefde van de man gaat door de maag. Ella Fiona denkt er uiteraard anders over. Het hele leven is aan discussie onderhevig. Uiteindelijk vind ze haar rust bij het miniatuurkerstboompje op het dressoir en de engelenharen die ze over het statige boompje verdeelt. Ik kan zien dat ze vrede in haar ogen heeft.

Buiten wil de mist maar niet gaan liggen. Ella schenkt een glaasje likeur in en ik drink nog een glas cider. Nog zes nachten slapen in mistige nachten en dan is het kerstmis.

De oude blueshelden komen voorbij alsof ze nooit zijn weggeweest. Ik duik in mijn schrijfschrift en schrijf een gedicht over appelbloesem. Het voorjaar is heel ver weg. De oude wolken komen met de verhalen van het afgelopen jaar

December 2015

Het is december 2015 in Amsterdam Oost, waar ik sinds januari 2012 woon. Ik weet inmiddels dat mijn oude vader niet lang meer te leven heeft op deze aardbol. Hij heeft zich het laatste decennium van zijn leven bezig gehouden met het vervaardigen van miniatuur zeilschepen. Hij heeft iets met oude zeilschepen, dat weet ik nog van vroeger.

Ik publiceer nu zo’n tien jaar op het internet, gedichten en verhalen in het Nederlands op verschillende sites voor internet-auteurs. De gedichten hebben succes gekend. In 2011 heb ik een fysieke gedichtenbundel uitgegeven met vijftig dichtwerkjes. En er verschenen twee gedichten in een cultureel tijdschrift. Een gedicht over de dieren in de winter en een gedicht over een aanlegsteiger voor roeiboten.

In 2012 heb ik in januari mijn oude moeder voor het laatst gezien in haar woning in de Amsterdamse Spaarndammerbuurt. Het was een moeizaam bezoek omdat ik midden in een verhuizing zat en mij maar moeilijk op mijn druk pratende moeder kon concentreren. Sindsdien is er niet veel contact meer.

Het wordt een kerstfeest met de gedachten aan afscheid dit jaar, de laatste dagen van 2015. We leven in de donkere dagen voor kerstmis in de Amsterdamse Oosterparkbuurt. 

“Supermarkten gooien je dood met extravagante maaltijdsuggesties. Het mag wat kosten, als je er het geld voor hebt. Winkels " helpen" je met folders de juiste pannen, borden en tafelkleden te kopen. Ik heb alles al in huis wat er nodig is. Tuincentra maken je compleet gek met tien soorten kerstbomen en versierselen om de tand des tijds te doorstaan. “ Het vileine stemgeluid van Ella Fiona klinkt door de kamer. Ik ben al die jaren een beetje verliefd op haar gebleven. Ze vindt dat het kerstfeest te commercieel is geworden. Ik ben het er wel mee eens. Het is bijna of je niet meer meedoet als je geen dure cadeaus ontvangt of weggeeft.

Afgelopen voorjaar, de lente van 2015, ben ik begon met een verhalenserie over mijn leven en de ontmoeting met Emma Petronella en de liefdesaffaire die ik met mijn hospita heb gehad. Ze is nu inmiddels al een flink aantal jaren dood, maar leeft in de herinnering voort. Ik ben gehecht geraakt aan de stoel die ze me na haar dood heeft geschonken en aan de herinneringen aan ons bizarre leven samen. De woeste ongeremde seks heeft haar sporen achter gelaten.

De onzekerheid over de renovatie van de woning en daar uit voort vloeiend of ik wel of niet uit mijn woning moet zorgt voor piekeren. Maar de woning is gezellig, en het is er fijn vertoeven. Het is een huurwoning met karakter, en ik hoop dat het karakter ook na de renovatie behouden blijft.  

Het is een leuke buurt de Oosterparkbuurt in Amsterdam Oost. Verschillende culturen komen er samen. Het winkelaanbod is divers en het historische Oosterpark is op steenworp afstand.