1986 september
De brief gleed uit Bjarnes trillende vingers en landde op het tafelblad. De onverstoorbare stoerheid waar hij altijd op vertrouwde, loste in één klap op. Hij raakte volkomen uit balans.
Een ijzige golf van adrenaline joeg door zijn lijf; hij schrok hevig van de perverse fantasieën die Gerard zo schaamteloos had opgeschreven. Het was niet zomaar een boze brief, het was een psychologische aanranding in inkt. Gerard had pagina’s lang de controle overgenomen en Bjarne gereduceerd tot een gewillig lustobject, gevangen in gedetailleerde, ziekelijke scenario's waarin elke vorm van Bjarnes eigen wil was weggewist.
De uitvoerige beschrijvingen van zijn eigen lichaam, geplaatst in situaties van totale overgave en vernedering, gaven Bjarne het gevoel dat hij werd bespied door de muren van zijn eigen huis. Het vermogen om dit schip ijskoud achter zich te verbranden, was hij op slag kwijt. De poëtische, wrede woorden bleven achter zijn ogen branden en tastten zijn gevoel van veiligheid fundamenteel aan.
Bjarne liep naar de gang en pakte de hoorn van de vaste telefoon. Hij draaide het nummer van Trudy. Hij wilde haar gewoon even horen, in de hoop dat haar nuchtere stem de lading van Gerards brief wat zou verminderen.
De lijn ging een aantal keren over. Er werd niet opgenomen. Waarschijnlijk was ze al aan het repeteren in de zaal in de binnenstad en hoorde ze het toestel niet. Na een minuut legde Bjarne de hoorn weer op de haak. De kamer was weer stil. Hij keek naar de eettafel, waar de dikke envelop van Gerard Vroeg nog steeds opengeslagen naast zijn koffiekopje lag.
Bjarne ging weer aan de tafel zitten en trok de vellen papier naar zich toe. Nu hij Trudy niet had bereikt, dwong hij zichzelf om de brief van Gerard Vroeg nogmaals te lezen, dit keer met meer afstand.
Zijn ogen gleden over het strakke, regelmatige handschrift. Gerard had bladzijden lang zijn sardonische fantasiewereld uitgeschreven. Het was een vreemde constructie van wrede lust en passie, waarin Bjarne de rol van een gewillig lustobject kreeg toebedeeld. Gerard fileerde Bjarnes zogenaamde stoerheid en het gemak waarmee hij in het verleden schepen achter zich had verbrand. Hoewel de toon droog en zakelijk bleef overkomen door het papier, lieten de gedetailleerde scenario's Bjarne niet los. Hij legde de pagina's naast zijn lege koffiekopje en dacht na over zijn volgende stap.
Bjarne schoof de vellen papier definitief aan de kant en nam een besluit. Hij ging Gerard niet ontwijken en hij ging de brief ook niet negeren. Hij pakte de hoorn van de vaste telefoon weer op en draaide het nummer van Gerard Vroeg.
Toen Gerard na drie keer overgaan opnam, hield Bjarne zijn stem bewust vlak en zakelijk. Hij liet niets merken van de schrik of de impact die de perverse fantasieën op hem hadden gehad. Hij bedankte Gerard kort voor de post en stelde voor om diezelfde middag nog wat te gaan drinken in een café in de binnenstad om de zaak uit te praten. Aan de andere kant van de lijn bleef het even stil, waarna Gerard met een aarzelende, ietwat verraste toon akkoord ging.
Gerard stapte het café in de binnenstad binnen met een air van absolute zelfverzekerdheid. Hij keek kort rond, ontdekte Bjarne aan een tafeltje in de hoek en liep met een lichte, bijna spottende glimlach op hem af. Er was aan zijn houding niets te merken van de kwetsbaarheid of de frustratie die uit zijn afwijzing sprak; de brief leek hem eerder een gevoel van macht te hebben gegeven.
Hij trok zijn jas uit, hing hem over de stoel en ging zitten alsof hij de situatie volledig regisseerde. Hij bestelde direct een drankje bij de ober en keek Bjarne daarna strak aan, benieuwd naar de uitwerking van zijn poëtische wreedheid.
"Dus je hebt mijn kleine meesterwerk ontvangen," zei Gerard, terwijl hij achterover leunde en zijn glas aannam van de ober. Zijn stem droop van het cynisme. "Ik vroeg me al af of je de literaire diepgang ervan zou begrijpen, of dat het te hoog gegrepen was voor die stoere, zwijgzame buitenkant van je."
Bjarne keek hem onbewogen aan, zijn handen rustend op de tafel. "Ik heb het gelezen, Gerard."
"En?" Gerard boog zich iets naar voren, zijn ogen glinsterend van amusement. "Vond je de rol die ik je gaf een beetje comfortabel? Het paste je wel, vond ik. Zo zonder die zogenaamde controle van je. Het moet een verademing zijn om eens een keer gewoon te binnengeleid te worden in iemands fantasie, in plaats van altijd maar die schepen achter je te verbranden en weg te lopen."
Bjarne verblikte of bloosde niet, wat Gerards glimlach alleen maar breder maakte. "Kom op, Bjarne," daagde hij hem verder uit. "Zeg er eens wat van. Of ben je in het echt net zo sprakeloos en gewillig als op het papier?"
Bjarne nam een rustige slok van zijn drankje, zette het glas neer en keek Gerard recht in de ogen aan. De emotie van die ochtend was volledig verdwenen.
"Het is een hoop tekst, Gerard," zei Bjarne op een vlakke, bijna verveelde toon. "Maar het laat eigenlijk maar één ding zien. Je bent nog steeds doodziek van het feit dat ik je destijds heb afgewezen."
Gerards spottende glimlach bevroor halverwege.
"Je hebt wekenlang achter je bureau gezeten om deze perverse scenario's te bedenken," ging Bjarne onverstoorbaar verder. "Je noemt het literaire diepgang, maar het is gewoon de jaloezie van een man die zelf nergens heen kan. Ik verbrand tenminste mijn schepen en ga door met mijn leven. Jij zit blijkbaar nog steeds in de as te roeren, hopend dat ik een keer omkijk."
Bjarne leunde achterover en liet de stilte vallen. Het zelfverzekerde masker van Gerard vertoonde de eerste serieuze haarscheuren.