Zomer 1993
“Bij psychische ongemakken, alsjeblieft niet de geestelijke gezondheidszorg inlichten, want die maken er onmiddellijk een trauma van, met mogelijke stoornissen tot gevolg.”
De brief van Tom Gosse, die hij aan zijn broer Bjarne schreef, begon al mistroostig. Ondanks zijn diagnose Schizofrenie kon Tom zijn ongenoegens goed onder woorden brengen. Niet alleen de geestelijke gezondheidszorg kreeg ervan langs, maar ook de multinationals en uiteraard de regering, die volgens Tom niet veel goeds kon doen. Altijd was er iets om over te klagen. Tom was zijn tijd ver vooruit.
Bjarne las de brief en hij probeerde enige afstand te bewaren tot wat er allemaal stond geschreven. Het was zeker geen onzin of voortschrijdende paranoia, maar Bjarne vroeg zich af waarom Tom zich over zoveel zaken druk maakte terwijl hij zijn eigen leven niet op orde had.
Af en toe probeerde hij een broer te zijn voor Tom, die door zijn ziekte sterk afhankelijk van zijn moeder was. Maar het gaf al tijden geen plezier meer, wat hij ook deed, Tom had er altijd aanmerkingen op en vervolgens zat Bjarne met de gebakken peren.
Op een dag schold Tom de vriendin van Bjarne uit. Zomaar uit het niets begon Tom te schelden naar de stom verbaasde Astrid. Midden op straat zodat iedereen het kon horen. Astrid was behoorlijk uit haar doen toen ze het voorval aan Bjarne vertelde.
Emma Petronella stuurde ook een lange brief aan Bjarne in de zomer van 1993. Ze had het oorlogsportret een prominente plaats gegeven in haar woonzaal. In de nabijheid van een bos rode tulpen had Emma voor Bjarne een foto gemaakt. Het schilderwerk was mooi ingelijst, achter glas om het kunstwerk te beschermen. Bjarne voelde zich ongemakkelijk bij hetgeen er stond geschreven. Het was leuk dat Emma zijn duistere portret had gekocht. Maar het was jammer dat er niemand anders een werk had aangeschaft.
Bjarne had gelezen in de brieven van zijn broer Tom. Bjarne had de brieven van Emma Petronella gelezen. De inspiratie was verdwenen. Hij voelde zich eenzaam en hij zocht wat troost in het meezingen met de muziek van de Rolling Stones. Angie en Dead Flowers.
Het was jammer dat het zo slecht ging met zijn broer en met zijn moeder. Zijn vader was na het verblijf in een inrichting voor geestelijke gezondheidszorg redelijk opgeknapt.
Astrid verbleef in Polen vanwege een studiereis. Ze was er niet bij toen de oom van Bjarne werd begraven. De jongste broer van de moeder van Bjarne had zijn tweede hartaanval niet overleefd.
Herfst 1993
Op verzoek van een psychiatrisch geneesheer uit het zuiden van de wereldstad nam Bjarne het besluit om brieven te gaan schrijven, aan een verzonnen personage in een ver en wereldvreemd land. Het leverde een drietal onbeantwoorde brieven op en een tiental levendige gedichten over de overlevingskracht van de natuur in de grote stad.
Astrid had meer geluk, de brief die zij aan haar zus Betty had geschreven, hoefde niet lang op een antwoord te wachten.
“Je reageert sterk vanuit de emotie op het nieuws om jouw onderbuikgevoelens te ventileren. Niet zelden stel je daarmee jouw eigen positie centraal, alsof de hele wereld om jou draait Astrid, en toch blijf je mijn favoriete zus.”
Astrid had een brief gekregen van haar zus Betty die met haar punkband in het buitenland verbleef. Ze was er blij mee, ze had al een tijd niets van Betty gehoord. Nog altijd probeerde ze haar de les te lezen, alsof ze meer wist dan Astrid zelf over het leven en onaangename dingen.
Bjarne realiseerde zich dat het onverstandig was om tijdens de herfst van 1993 een dagboek bij te houden. Het was er de tijd niet voor. Hij schreef wel opmerkingen in zijn schrift, maar het werden geen verhalen of gedichten. Ja, hij had een tiental gedichten geschreven, naar aanleiding van het verzoek van zijn dienstdoende psychiater. Maar die gedichten bleven ongelezen in de ladekast van zijn gehavende bureau.
Het idee om voortaan op linnendoek te gaan schilderen kwam van Astrid. Ze had vijf doeken van dertig bij veertig centimeter gekocht en aan Bjarne voor zijn verjaardag gegeven, zodat hij verder kon gaan met zijn portretstudies.
Schrijver: Bjarne Gosse