7 oktober 2022
De stilte na de mislukte digitale match hing nog in de kamer toen Bjarne de radio aanzette. Een vrolijke popsong vulde de ruimte, maar Astrid zong vandaag niet mee; ze was vroeg op pad gegaan voor haar wekelijkse gang naar de voedselbank. Bjarne keek naar de ongebruikte koffiekopjes op het aanrecht en voelde de vertrouwde, knagende leegte van het gebrek aan menselijk contact.
Zijn blik viel op de spiegel in de gang, die hem herinnerde aan Astrids plaagstootje van gisteren. Geen 'knapste dromer', maar gewoon een zestigjarige man met een gladgeschoren gezicht en een rugzak vol onverwerkte ggz-trauma's. Gisteren dacht hij nog dat de communicatie met de man uit Zuid-Limburg definitief op een dood spoor zat, maar een plotseling trillertje van zijn telefoon bracht verandering. Er stond een nieuw bericht op het scherm: "De afstand is groot, maar je kunstwerken laten me niet los. Zullen we eerst eens videobellen?" Een kleine stap, maar voor Bjarne voelde het alsof de mensheid vandaag net iets minder onmenselijk was.
Het scherm van Bjarnes telefoon lichtte op toen de videoverbinding tot stand kwam. Bjarne slikte zijn zenuwen weg, zette zijn meest vriendelijke, jongensachtige glimlach op en keek naar het beeld. De man die daar verscheen, bracht zijn glimlach direct aan het wankelen. Op het scherm verscheen een gezicht dat Bjarne in de eerste seconde als onaangenaam lelijk ervoer.
De man uit Zuid-Limburg had een asgrauwe, geleefde huid met diepe, grillige groeven die getuigden van een zwaar leven. Zijn ogen stonden asymmetrisch en keken vermoeid, bijna zielloos, de camera in onder een paar borstelige, onverzorgde wenkbrauwen. Zijn mond hing aan één kant lichtjes scheef, wat hem een norse en bittere uitstraling gaf. Het contrast met Bjarnes eigen haarloze, jeugdige gezicht had niet groter gekund. Bjarne voelde een directe fysieke afkeer opkomen en zijn gedachten schoten meteen terug naar de spiegelconfrontaties van gisteren: was dit opnieuw een reflectie van de duisternis die hij zo probeerde te ontvluchten?
De man nam een slok van zijn koffie en sprak met een zware, Limburgse tongval: "Hallo Bjarne, fijn dat het lukt. Schrik niet, ik zie er op camera altijd wat vermoeid uit." De stem klonk verrassend zacht en intelligent, wat Bjarne dwong om zijn eerste, harde oordeel direct te heroverwegen. Maar toen zag Bjarne dat de man naakt was en zijn forse gereedschap eigenhandig bediende.
De schok zette Bjarnes hele lichaam vast. Zijn vinger zweefde boven het rode icoontje om de verbinding te verbreken, maar de beelden op het scherm leken zijn reactievermogen te verlammen. De zachte, intelligente stem van zojuist vormde een misselijkmakend contrast met de rauwe, grensoverschrijdende realiteit die zich nu live voor zijn ogen afspeelde. Dit was geen mislukte digitale match; dit was een emotionele hinderlaag. Met een rilling die door zijn hele rug trok, drukte hij de knop in. Het scherm sprong op zwart.
De stilte in de kamer keerde direct terug, maar de popsong op de radio klonk plotseling schril en luid. Bjarne smeet de telefoon op het aanrecht, vlak naast de ongebruikte koffiekopjes. Zijn ademhaling zat hoog. De vertrouwde, knagende leegte van het gebrek aan menselijk contact was in één klap vervangen door een diepe, toxische vervuiling. De duisternis die hij zo hardnekkig probeerde te ontvluchten, had hem via zijn smartphone recht in zijn eigen huiskamer opgezocht.
Hij liep naar de gang en keek opnieuw in de spiegel. Zijn eigen, gladgeschoren gezicht staarde hem wit weggetrokken aan. Astrids plaagstootje van gisteren voelde nu als een herinnering uit een heel ander leven. Hoe had hij zo naïef kunnen zijn? Hoe had hij zijn kwetsbaarheid, zijn kunstwerken, en zijn hoop kunnen openstellen voor deze totale vernedering? De ggz-trauma's in zijn rugzak leken plotseling loodzwaar te worden, alsof de sluiting was opengebroken en het verleden weer naar buiten stroomde.
De bel ging. Het was Astrid. Toen hij de deur opendeed, stond Astrid daar met een zware tas van de voedselbank in haar handen, haar gezicht rood van de kou en de inspanning. "Kun je even aanpakken?" vroeg ze direct, terwijl ze voorbij hem de gang in stapte. "Het is loodzwaar vandaag."
Bjarne nam de tas mechanisch van haar over, maar zijn handen trilden licht. Astrid keek hem even vragend aan, haar blik glijdend over zijn wit weggetrokken gezicht. "Gaat het wel?" vroeg ze, terwijl ze haar jas uittrok. "Je kijkt alsof je een geest hebt gezien."