1982 Begeerte 10
Het naakt was al sinds de oudste tijden een veelgebruikt motief in de beeldende kunst. Emma, die altijd vol bewondering over kunstenaars sprak vond het een goed idee om de jeugdige schoonheid van de jongeling Bjarne Gosse vast te laten leggen op het linnen doek. Bjarne probeerde de boot af te houden, maar ze kwam er steeds op terug. Ze vond dat hij preuts was. Ook vertelde ze telkens hoe goed de kunstenaar Christiaan Buurveen was. Ze was met hem bevriend. Langzaam maar zeker wist ze Bjarne met goed gekozen argumenten te overtuigen. De jeugdige Bjarne zou een vitale bijdrage aan de beeldende kunst leveren. Hij hoorde het haar zeggen.
Enige tijd later tijdens die spannende week in de provinciestad Utrecht:
Wat zijn dominante, maar ook zo lieve, hospita Emma Bjarne had gevraagd, ging hij doen. Bjarne ging zonder enige vorm van kleding op zijn lijf model staan voor haar favoriete schilder: Christiaan Buurtveen. De meesterlijke schilder die ook de prachtige schilderijen van Emma had gemaakt. De kunstschilder uit Utrecht die zijn werken verkocht aan rijke mensen uit het verre Amerika.
Bjarne ging bij hem eten. Hij serveerde malse biefstuk met champignonsaus met frisse witlof-salade en voorgekookte krieltjes, die hij bakte in roomboter. Tijdens het eten vertelde hij anekdotes die de jeugdige Bjarne deels weer vergat omdat hij zenuwachtig was vanwege het model staan. Hij bleek de schrijver Jan Boter goed te kennen en regelmatig te bezoeken. Ze waren met elkaar bevriend.
Christiaan schonk voor Bjarne een drankje in om hem te helpen zich over zijn verlegenheid heen te zetten. Langzamerhand begon hij zich zekerder te voelen. De kunstenaar probeerde Bjarne uit de tent te lokken en stelde vreemde vragen over zijn liefdesleven.
Bjarne aarzelde maar ging toen toch op zijn vragen in.
Na het drinken van een cola met een flinke scheut jonge jenever, had Bjarne Christiaan toevertrouwd dat hij helemaal hotel de botel op zijn hospita was. Plotseling had hij het niet meer voor zich kunnen houden. En toen nam hij geen blad voor de mond. De kunstenaar bleef hem vragen stellen. En het verraste hem niet. De kunstenaar was bekend met de aantrekkingskracht van Emma. Toen werd het tijd voor Bjarne om zich uit te kleden om model te gaan staan.
Verlegen trok hij zijn kleren uit en ging naar de plek die Christiaan hem aanwees.
De donkerblonde Bjarne stond poedelnaakt onder de spotlights van zijn kleine atelier. Met snelle penseelstreken schilderde hij de contouren van zijn jeugdige mannenlichaam. Eerst moest hij de ruwe vormen op het doek krijgen om het later met kleurvlekken verder uit te werken.
De tweede cola met jenever had zijn uitwerking niet gemist. Het jeugdige hart van Bjarne lag op zijn lenige tong. Hij luisterde aandachtig terwijl hij met zijn palet en penselen in de weer was op het grote doek dat op zijn grote schildersezel stond. Af en toe onderbrak de kunstenaar Bjarne en stelde hij hem een vraag. Hij leek zijn onmogelijke positie te begrijpen. Christiaan Buurtveen begreep Bjarne beter dan Bjarne had kunnen verwachten. Hij kende Emma Petronella goed.
De jeugdige Bjarne moest iets anders gaan staan zodat het licht beter op zijn bescheiden torso viel. Hij wilde minder schaduw boven zijn jeugdige tepels. Wat er aan hem gevraagd werd deed hij. Bjarne wilde de belofte aan Emma in lossen . Hij vond het spannend om model te staan.
Nuttige tips gaf de kunstenaar aan Bjarne. Tips om Emma op zodanige manier te versieren dat het net leek alsof zij hem had versierd. “Geef haar complimenten over haar uiterlijk Bjarne, daar zijn vrouwen gevoelig voor. Laat haar merken dat je haar aantrekkelijk vindt” sprak hij terwijl Bjarne zich af vroeg hoe lang hij daar nog naakt moest staan, als model voor de meesterlijke schilder.
Anderhalf uur later was de eerste sessie voltooid. Bjarne Gosse keek naar het voorlopige resultaat. Er stond een naakte onzekere jongeman op het doek in een aarzelende pose. Aantrekkelijk en ontroerend omdat zijn lichaams-verhoudingen elegant waren. Confronterend omdat de twijfel in zijn lieflijke klassieke houding was te zien.
De schilder legde zijn paletmes neer en veegde zijn vingers af aan een besmeurde doek. De stilte in het atelier was bijna tastbaar. Bjarne rilde nauwelijks merkbaar, alsof de kou van de buitenwereld nu pas tot hem doordrong. De anderhalf uur roerloos staan eiste plotseling zijn tol in stijve spieren.
"Je mag ontspannen," zei de schilder, wiens stem zwaar klonk in de ruimte.
Bjarne slaakte een zucht en liet zijn schouders zakken. De klassieke pose verdween. Wat overbleef was breekbare realiteit. Hij pakte haastig een linnen laken van de stoel naast zich en sloeg dat om zijn schouders om de kilte én de priemende blik van de kunstenaar te weren.
"Ben je ontevreden?" vroeg Bjarne. Zijn stem klonk dun, zoekend naar een oordeel. Hij durfde zelf nog niet naar het doek te kijken.
De schilder keek van het canvas naar Bjarne. De twijfel die Bjarne had gevoeld, was precies wat het schilderij tot leven wekte."Integendeel," antwoordde de schilder, terwijl hij een stap achteruit deed om het geheel te overzien. "Het is precies die kwetsbaarheid die het meesterlijk maakt. Maar voor vandaag is het genoeg. Kleed je maar aan."
De beeldende kunstenaar en zijn jeugdige model spraken af om over een week de tweede sessie te houden. De kunstenaar was bezig met een belangrijke tentoonstelling van litho’s die handelden over de gekte van de mens. Hij liet Bjarne wat voorbeelden zien. Hij vond de kleuren wel mooi, goud, donkerblauw en donkerpaars, maar de werken zelf zeiden Bjarne niet zo veel.
Hij dronk zijn laatste beetje cola met jenever op en nam afscheid van de beroemde kunstenaar.