september 1990
Zes weken later, halverwege september 1990. De extreem hete zomer had eindelijk plaatsgemaakt voor de eerste milde herfstwind. Het papier van zeventig bij negentig centimeter was allang weg; Berend had het destijds hoogstpersoonlijk opgehaald en de gelaagde, paars - okergele acrylverf hing inmiddels achter strak glas in het Utrechtse advocatenkantoor. Het aardige bedrag dat het had opgeleverd, stond op Bjarnes rekening. Het gaf hem lucht, maar geen rust.
Sinds die broeierige zomernacht was Astrid niet meer wezen logeren. Het gehavende Hector Havermout schrift lag dichtgeklapt op het nachtkastje, alsof de bladzijde over het duinhotel met rust gelaten wilde worden. De eenzaamheid in de grote werkkamer was tastbaarder geworden, maar Bjarne had zich erin genesteld. Hij zocht de anonimiteit van de Baarsjes nu nog bewuster op.
Het was diep in de nacht toen de rust opnieuw werd verstoord. Boven hem, op de tweede etage, klonk een harde klap, gevolgd door het vertrouwde, zware gestommel van de boevenbende. Maar deze keer was het anders. Er klonk geschreeuw in het trappenhuis en het felle, blauwe zwaailicht van een politieauto sneed door de gordijnen van zijn slaapkamer, weerspiegelend op de muren waar zijn nieuwste, nog onvoltooide schilderwerken hingen.
Bjarne stond op en liep op blote voeten naar de woonkamer. Hij keek door het raam in de zijstraat van het Mercatorplein. De politie viel de etage boven hem binnen. De nachtelijke handel was abrupt tot een einde gekomen.
Hij liep naar de keuken, schonk een glas water in en nam het mee naar het balkon aan de achterkant van het huis. Terwijl de sirenes aan de straatkant nagalmden, ademde hij de frisse herfstlucht in. De ongewenste geluiden van de afgelopen maanden zouden verdwijnen. Hij dacht aan het boek van James Absurdy dat hij die avond had uitgelezen. Hij had er veel van opgestoken, maar de belangrijkste les had hij zelf getekend: begeerlijkheid zat niet in het verleden dat hij mee droeg, maar in de ruimte die hij durfde in te nemen.
Hij pakte het Hector Havermout schrift van de slaapkamer en nam het mee naar het balkon. In het schijnsel van de lantaarnpalen sloeg hij een nieuwe pagina op. De episode met Astrid had een nieuw litteken achtergelaten, maar zijn gedachten aan Kees waren milder geworden, alsof de acrylverf op het papier de scherpe randen van het verlangen had verzacht.
Met een vaste hand schreef hij: ‘De bende is vertrokken. De herfst is begonnen. Het rugzakje weegt lichter in de kou.’
De volgende middag lag er een dikke, crème witte envelop op de mat. Het chique briefpapier droeg het logo van het advocatenkantoor uit Utrecht, maar het handschrift op de voorkant was onmiskenbaar dat van Berend. Bjarne nam de brief mee naar de keukentafel, zette een glas koud water neer en scheurde de envelop open.
Utrecht, 18 september 1990
Beste Bjarne,
Ik schrijf je dit vanaf het kantoor in Utrecht, met direct uitzicht op jouw werk. Gisteravond hebben we de officiële onthulling gehad met de maatschap en een select groepje cliënten. Ik zal maar meteen met de deur in huis vallen: je hebt ze diep geraakt, Bjarne. Meer dan ze vooraf wilden toegeven.
Toen ik het papier van zeventig bij negentig centimeter zes weken geleden bij je ophaalde in de Baarsjes, wist ik al dat je iets bijzonders had neergezet. Maar nu het hier achter strak, ontspiegeld glas in de grote vergaderzaal hangt, is de impact pas echt goed te zien. De heren advocaten, die normaal gesproken alleen in zwart-wit en strakke wetsartikelen denken, stonden er minutenlang stilzwijgend naar te kijken.
De senior partner — een man die normaal gesproken geen emotie toont — raakte gefascineerd door de diep paarse banen. Hij zei dat het werk de perfecte balans weerspiegelt tussen de harde realiteit (het okergeel) en de diepere, onuitgesproken geheimen van het menselijk leven (het paars). Hij dacht dat het een metafoor was voor de advocatuur, waar achter elke strakke zaak een verborgen wereld schuilgaat. Ik heb hem maar in die waan gelaten. Jij en ik weten beter; het is pure Bjarne.
Het beloofde bedrag is als het goed is inmiddels volledig op je rekening bijgeschreven. De partners waren zo tevreden dat ze er een extra bonus bij hebben gedaan voor de 'emotionele gelaagdheid' van het stuk. Je hebt je hiermee definitief bewezen, mijn vriend.
Ik hoorde dat het gisteravond onrustig was in je straat bij het Mercatorplein? Ik hoop dat je een beetje hebt kunnen slapen tussen de politiesirenes door. Nu die boevenbende boven je weg is, heb je hopelijk eindelijk de rust om een nieuwe serie te starten.
Laat snel van je horen. En Bjarne... blijf diep graven in die kleuren. Het werkt.
Warme groet,
Berend.
Bjarne legde de brief naast zijn glas water. Hij keek naar de lege plek op de vloer waar het papier wekenlang had gelegen. De bonus gaf hem extra financiële ademruimte voor de komende winter. Hij liep naar zijn slaapkamer, pakte het Hector Havermout schrift en schoof de brief van Berend zorgvuldig tussen de bladzijden — precies achter het gedicht over het duinhotel en Kees Broodakker. Het hoorde erbij. Het was de tastbare herinnering aan een bewogen zomer.
...