1982 Taal van de zomer 52
Laat in de avond kwam Emma terug van het Rotterdamse Bob Dylan concert. Ze leek een beetje aangeschoten. Ze vertelde de jeugdige Bjarne dat hij een muzikaal orgasme van wereldniveau had gemist. Ze bleef hem maar inwrijven dat het dom van hem was dat hij niet mee was gegaan.
De volgende dag las de nieuwsgierige Bjarne in de kranten dat Bob Dylan tijdens zijn Rotterdamse concert slecht bij stem was geweest en dat hij zijn teksten regelmatig onverstaanbaar afrafelde in een poging het tempo van de band bij te houden. Bjarne hield de kranten angstvallig voor Emma verborgen. Hij wilde haar muzikale orgasme niet met terugwerkende kracht ongedaan maken door de teksten van ongevoelige journalisten die totaal niet begrepen wat Bob Dylan voor Emma Petronella betekende.
Ze vroeg Bjarne Gosse helemaal niets over de poëzieavond.
Er had een grote man met een baard aan een tafel gezeten. Hij vertelde dat hij Fred Kaas werd genoemd, omdat hij zo van kaas hield. Hij had een betoog gehouden over de dichterlijke betekenis van vogelpoep. Het was een bevrijding geweest weer buiten in de open lucht te zijn.
Kees zag er aantrekkelijk uit en zijn voordracht was overtuigend geweest, maar de andere mensen hadden een vreemde indruk achtergelaten in het jeugdige brein van Bjarne.
Emma had geen belangstelling voor de avond van Bjarne, haar hoofd zat vol met haar Dylan muze.
Op de een of ander manier verdween alles wat Bjarne zelf deed in de schaduw van haar zinderende muze.
Wie was Bjarne eigenlijk in de schaduw van Emma?
In de schaduw van Emma was Bjarne Gosse de toegewijde, jongere metgezel wiens eigen identiteit en ervaringen volledig werden overschaduwd door haar overweldigende passies en dominantie. Bjarne functioneerde in deze ongelijke dynamiek als volgt:
Hij ontpopte zich als de behoeder van haar geluk door negatieve recensies van haar idool achter te houden. Hij koos ervoor haar illusie in stand te houden om haar niet te kwetsen.
Bjarne stond emotioneel gezien op de tweede plaats. Zijn eigen belevenissen – zoals een poëzieavond over vogelpoep – werden door haar genegeerd, omdat haar hoofd simpelweg te vol zat met haar eigen muze.
Waar Emma optrad als de ervaren, cultureel onderlegde vrouw (haar 'Dylan muze' en de lezingen die ze gaf), was Bjarne nog zoekende naar zijn eigen plek, erkenning en volwassenheid in haar schaduw.
Emma Petronella was de dominante, egocentrische en passievolle spilfiguur waar alles in deze relatie om draaide. In de schaduw van haar overweldigende persoonlijkheid functioneerde zij op de volgende manier:
Zij claimde alle ruimte met haar eigen ervaringen, zoals haar 'muzikale orgasme' van Bob Dylan, waardoor er geen enkele aandacht overblijf voor de behoeften van Bjarne.
Zij toonde nul belangstelling voor Bjarnes belevingswereld en vroeg hem helemaal niets over zijn poëzieavond.
Zij verweet Bjarne op een indringende manier dat hij dom was geweest door niet met haar mee te gaan naar Rotterdam.
Zij leefde volledig in haar eigen zinderende bubbel van kunst en idolatrie, waarin haar eigen werkelijkheid de enige was die telde.
De psychologische impact van Emma's gedrag op Bjarne was diepgaand en verstikkend. Haar egocentrisme vormde zijn realiteit op de volgende manieren:
Bjarne verdween volledig in haar schaduw, waardoor zijn eigen identiteit, ervaringen en stem er niet meer toe deden.
Hij kon zijn belevenissen, zoals de vreemde poëzieavond, met niemand delen omdat zij nul belangstelling voor hem toonde.
Bjarne werd in de rol van de 'eeuwige mindere' gedrukt; de onvolwassen jongen die constant de mindere was van de cultureel superieure Emma.
Hij durfde de krantenrecensies niet te tonen en paste zijn eigen gedrag en de waarheid aan om haar broze, artistieke illusie te beschermen.
Die nacht had Bjarne een spannende droom over Arthur, die steeds vaker zijn genegenheid toonde.
In zijn droom liepen ze samen door een dicht, zonovergoten bos waar de tijd leek stil te staan. Arthur bleef plotseling staan, keek Bjarne diep in de ogen en pakte zachtjes zijn hand vast. Zijn handpalm was warm, en het gebaar voelde zo vanzelfsprekend dat Bjarnes hart een sprongetje maakte. Net toen Arthur zich vooroverboog en zijn ademhaling merkbaar dichtbij kwam, schrok Bjarne wakker. Het ochtendlicht viel door de gordijnen, maar het warme, tintelende gevoel van de droom bleef nog lang hangen.
Toen Bjarne het schoolplein op liep, zag hij Arthur al bij de fietsenrekken staan.
Arthur keek op, glimlachte breed en zwaaide enthousiast. Bjarne voelde de warmte uit zijn droom direct weer naar zijn wangen stijgen. "Hey," zei Arthur toen Bjarne dichtbij was, terwijl hij even een hand op Bjarnes schouder legde. Die simpele aanraking zorgde meteen voor een golf van spanning.
Arthur liep met zelfverzekerde stappen het drukke schoolplein op, zijn blik strak op Bjarne gericht. Hij negeerde de pratende scholieren om hen heen, stapte recht op Bjarne af en bleef net iets te dichtbij staan.
"Bjarne," zei Arthur met een lage, warme stem, terwijl hij een intense blik op hem wierp. "Vergeet de lessen en de boeken voor even. Ik wil je mee uitnemen, en ik neem geen nee als antwoord. Zeg me gewoon wanneer je vrij bent deze week."
Hij leunde een fractie dichterbij, zodat alleen Bjarne hem kon horen. "En geloof me, ik heb veel leukere plannen met je dan alleen praten."
Bjarne glimlachte verlegen. Hij wist dat het moment was gekomen om Arthur eindelijk zijn geheimen prijs te geven. Bjarnes hart sloeg een slag over toen hij Arthurs intense blik vasthield. De twijfel die hij wekenlang had meegedragen, smolt weg onder de warme middagzon op het schoolplein.
Hij zette een stap dichterbij en keek Arthur recht in de ogen, zijn verlegen glimlach maakte plaats voor een vastberaden blik. "Dan is het maar goed dat ik deze week tijd heb," zei Bjarne zacht, zodat de voorbijlopende leerlingen hem niet konden horen. "Maar voor we ergens naartoe gaan, moet je iets over mij weten. Er zijn dingen die ik nog voor je verborgen heb gehouden, Arthur. Geheimen... en ik denk dat het tijd is dat ik ze met je deel."